صدای پای باران

پنجره های گشاده

                                                                               شعر از  محمد صا بر یو سفی

                                              هوای پنجره های گشاده می آید

                                              که موج می شکند اوفتاده می آید

                                              سحر هوای کدامین کرانه راخورده

                                              که بی خیال وچنین ساده ساده می آید

                                              چه باک جاده اگر سرد وباد بی رحم است

                                              حرارت از دل گرم پیاده می آید

                                              دگر زصخره درین ره اثر نخواهد ماند

                                              که شهسوار هواخواه جاده می آید

       شعر از محمد  صا بر یو سفی

د ر دهکده تصو یرپری می سا زند

لبخند ه سبز ومشتر ی می سا زند

در شهر من اما پری ها را کشتند

خرنا مه ورسم خر خری می سا زند

در شهر من از دا ر ورسن می گویند

از قتل کبو ترا ن سخن می گویند

آ شفته بود خیا ل مر غا ن اینجا

زیرا ز خرابی چمن می گویند

در شهر من از عشق نبا ید فهمید

در کوچه عا شقا ن نباید پا یید

یک پنجره هم گشوده اینجا نبود

کشتند کبو تری که تا پر بکشید.

خرمن بید اد

                 شعر از محمد صا بر یو سفی  

بیا که خرمن بید اد را زنیم آ تش

غرو ر کاذ ب جلا د را زنیم آ تش

بیا که دیو شب از شهر خود بر اندازیم

سپا ه بی رمق با د را زنیم آ تش

بیا که در دل هر دشت آ تش افروزیم

و خانه خا نه ء بیدا د را زنیم آ تش

بنا ی عشق وبزر گی وهمد لی سا زیم

و هرزه پویی نراد را زنیم آ تش

شعر از محمد صا بر یو سفی 

بها ر وپنجره با یا د تو خو شایند است

بلو ر دیده من انتظا ر لبخند است

حضور سبز تو در برکه نگا ه شگفت

که بر گ و ریشه وگل از تو آ رزو مند است .

رو د خا نه و جنگل

نوشته محمد صا بر یوسفی

جا ییکه من نشسته بودم، در وسط جنگل قرار داشت که با د ر ختا ن چنا رو ار ار پوشید ه شده بو د و سکو ت عمیق وژر فی  در پیرا مونم مسلط بو د . فقط گاه گا هی صدای رو د خا نه نزدیک که با چهچه پرند ه گان در هم می آ میخت، آرا مش یک نوا خت آ نجا را بهم می زد.

د ر ین گوشه آرا م که با آ دمها وهیا هو ی روزانه در شهر، صدای ما شین ها وگردش چرخها ی کار خانه فاصله زیادی داشت، به من آ رامش عمیقی می بخشید. دلم می خوا ست این آ رامش خا طر تا اقصای نقاط دنیا گسترش می یافت. و تا ابد شکسته نمی شد. دلم می خواست طنین زما ن با سرود پرنده و در خت آ میخته می بود. وجدا یی وکوچ از جنگل زنده گی رخت سفر می بست ونا امیدی ویا س در رگهای هیچ سرودی بار ور نمی شد.

به نظرم رود خانه وجنگل دو دو ست صمیمی بودند که زنده گی را در کنا رهم تجربه می کردند. حسادت وکین در زنده گی آ نها راه نداشت وترانه عشق وبزرگ دلی و سخا وت بر زبان شان جا ری بود.

ازین فضا حظ می بردم و به پرنده گان کو چک وبی خیا ل که از یک شاخ به شا خ دیگر می پریدند وچوچه هایشانرا مهربا نا نه با در ختا ن بلند آ شنا می ساختند، چشم دو خته بودم .

منکه از ابتدا به دنبال یک چنین محیطی بودم، صفا و بی ریا یی این مکا ن تاثیر عمیق بر روحم بجا می گذاشت. آنچه که ازین منظره وفضا  در ذهنم جاری می گشت و در امتداد اندیشه وفکرم ره می گشود، عوا طفم را بیشتر بر می انگیخت وجرقه هایی از یک احساس جدی وپو یا را در من بر میفروخت. می دیدم که اطرا فم از ترانه وعشق لبریز است و در طنین رود خانه وجنگل زیبا ترین شعر ها به وجود می آ یند. شعر هاییکه تازه ودست نخورده است و در تسبیح صمیمی ترین لحظه ها شگو فا شده اند.

نمی دانم چه مدت از زمان گذشته بود که درین افکار غوطه ور بودم . اصلا گذشت زمان را احساس نکرده بودم . متوجه شدم که آ واز پرنده گان خاموش شده و فقط صدای رود خانه در امتداد خا موشی وسکوت جاریست.

در پای درختی تنو مند وپر برگی دراز کشیدم وبه آ سمان آبی وصاف که تازه چند تا ستاره بل بلی و روشنا در سینه آن نمودارشده بود، چشم دو ختم. هنوز لحظه ای چند نگذشته بود که صدای پا یی که آ هسته آ هسته به جنگل نزدیک می شد، به گوشم آمد وبدنبا ل آ ن صدای گلو له یی آرامش جنگل را بر هم زد. فضا یکباره دگر گون شد وخوف وترس جای آ رامش چند لحظه قبل را پر کرد. بی اختیار از جایم بر خاستم و به سمت صدا نگریستم. همه جا تاریک بود. تنها شبح مردی وتفنگی که در تاریکی محو می شد، به نظر می رسید. دیگر از آ ن همه شور ونشاط اثری نبود. فقط رود خانه همچنان به مسیر خود در بستر زما ن ادامه می داد اما صدای پرنده ای آنرا همرا هی نمی کرد.

رو د خا نه و جنگل

نوشته محمد صا بر یوسفی

جا ییکه من نشسته بودم، در وسط جنگل قرار داشت که با د ر ختا ن چنا رو ار ار پوشید ه شده بو د و سکو ت عمیق وژر فی  در پیرا مونم مسلط بو د . فقط گاه گا هی صدای رو د خا نه نزدیک که با چهچه پرند ه گان در هم می آ میخت، آرا مش یک نوا خت آ نجا را بهم می زد.

د ر ین گوشه آرا م که با آ دمها وهیا هو ی روزانه در شهر، صدای ما شین ها وگردش چرخها ی کار خانه فاصله زیادی داشت، به من آ رامش عمیقی می بخشید. دلم می خوا ست این آ رامش خا طر تا اقصای نقاط دنیا گسترش می یافت. و تا ابد شکسته نمی شد. دلم می خواست طنین زما ن با سرود پرنده و در خت آ میخته می بود. وجدا یی وکوچ از جنگل زنده گی رخت سفر می بست ونا امیدی ویا س در رگهای هیچ سرودی بار ور نمی شد.

به نظرم رود خانه وجنگل دو دو ست صمیمی بودند که زنده گی را در کنا رهم تجربه می کردند. حسادت وکین در زنده گی آ نها راه نداشت وترانه عشق وبزرگ دلی و سخا وت بر زبان شان جا ری بود.

ازین فضا حظ می بردم و به پرنده گان کو چک وبی خیا ل که از یک شاخ به شا خ دیگر می پریدند وچوچه هایشانرا مهربا نا نه با در ختا ن بلند آ شنا می ساختند، چشم دو خته بودم .

منکه از ابتدا به دنبال یک چنین محیطی بودم، صفا و بی ریا یی این مکا ن تاثیر عمیق بر روحم بجا می گذاشت. آنچه که ازین منظره وفضا  در ذهنم جاری می گشت و در امتداد اندیشه وفکرم ره می گشود، عوا طفم را بیشتر بر می انگیخت وجرقه هایی از یک احساس جدی وپو یا را در من بر میفروخت. می دیدم که اطرا فم از ترانه وعشق لبریز است و در طنین رود خانه وجنگل زیبا ترین شعر ها به وجود می آ یند. شعر هاییکه تازه ودست نخورده است و در تسبیح صمیمی ترین لحظه ها شگو فا شده اند.

نمی دانم چه مدت از زمان گذشته بود که درین افکار غوطه ور بودم . اصلا گذشت زمان را احساس نکرده بودم . متوجه شدم که آ واز پرنده گان خاموش شده و فقط صدای رود خانه در امتداد خا موشی وسکوت جاریست.

در پای درختی تنو مند وپر برگی دراز کشیدم وبه آ سمان آبی وصاف که تازه چند تا ستاره بل بلی و روشنا در سینه آن نمودارشده بود، چشم دو ختم. هنوز لحظه ای چند نگذشته بود که صدای پا یی که آ هسته آ هسته به جنگل نزدیک می شد، به گوشم آمد وبدنبا ل آ ن صدای گلو له یی آرامش جنگل را بر هم زد. فضا یکباره دگر گون شد وخوف وترس جای آ رامش چند لحظه قبل را پر کرد. بی اختیار از جایم بر خاستم و به سمت صدا نگریستم. همه جا تاریک بود. تنها شبح مردی وتفنگی که در تاریکی محو می شد، به نظر می رسید. دیگر از آ ن همه شور ونشاط اثری نبود. فقط رود خانه همچنان به مسیر خود در بستر زما ن ادامه می داد اما صدای پرنده ای آنرا همرا هی نمی کرد.

     شعر از محمد صا بر یو سفی

مر ا به پا س نگه های عا شقا نه بخو ا ن

به انتظا ر مرانم در ین کرا نه بما ن

کنو ن که خلو ت دل یک سو ا ر می خو ا هد

چو شهسوا ر در ین جا ده عا شقا نه بر ا ن

ز آ شیا نه بپر

                شعر از محمد صا بر یو سفی

ز آشیا نه بپر

و رو به صحرا کن

در این سکو ت میا را م غو غا کن

بپر به شا خه و خو د را چو مو جها ی سحر

به د ست با د رها کن

ز آ شیا نه بپر

و مر غ صحرا شو

خر و ش بر پا کن

و موج د ر یا شو

ببین

شگو فهء سر خی

به نا کر ا نه تر ین د شتها جوا نه ز ده

پر ند هء که بر ا ی چمن دلش تنگ ا ست

بد ین کر ا نه پر و با ل عا شقا نه ز ده

د ر این سکو ت

                 شعر از محمد صا بر یو سفی

خا ک است و گو د های غم آ لود

هر سو که چشم د یده گشا ید

ا ز وحشت ا ز هر اس گر یز م

آنجا که سنگ نا له نما ید

نی خند ه نی صدا ست در اینجا

جز یک خیا ل هیچ نما نده

پر وا ز ها ی کو ته این مر غ

ا و را د ر این سکو ت نشا نده

اینجا هزا ر خا نه شیطا ن

چو ن دخمه یی د هان گشو ده

ا نگا ر غو لهای سیا هی

د ر این د یا ر خا نه نمو ده

ا ز کهنه گی و خسته گی نالند

ا ین کلبه ها ی غمز ده و تا ر

با وحشتی که سنگ ندا رد

د ر یک سکو ت گشته نگو نسا ر

پر ها ی آ هنینه ند ا رم

تا پر ز نم به قله افلا ک

لیکن تو ا ن پا ی فر و کو فتن

با مستی و غر ور در این خا ک

در قریهء ما بها ر گلپوش آمد

لبخند به چهر ه های خا موش آمد

سبزینه ر خی ترانه بر لب دارد

در با غچه ها صدای چا ووش آمد

بو سه ا مو ا ج

                  شعر از محمد صا بر یو سفی

با ز این مو ج بسی مستی و غو غا دا رد

ز یر خا کستر ما شعله همی جا د ا رد

د ر شها تکد ه ها نو ر وفا می سو زد

یا ر ما بین که چسا ن جلو هء زیبا د ا ر د

تا به معر ا ج خد ا ( ج ) با ل فشا ند عا شق

شوق د ید ا ر عجب جو هر و ا لا د ا رد

می زند بو سه به ا و ج شر ف و عشق همی

آ نکه شو ر ی به سر ا ز مو جه د ر یا د ا ر د

پر جم خا نقه بر د و ش کشم کو ی به کو ی

ا ین چر ا غی است که د ر خا نهء د ل جا د ا رد

بر و ا ز همسفر سا یه و مهتا ب بپر س

که شب و بو سهء امو ا ج چه معنی د ارد

در آ بی ء این بر که ها

                          شعر از محمد صا بر یو سفی

چر ا د ر د شت ها با را ن نمی با رد

و پر و ازی د ل این بیشه ر ا خر م نمی د ارد

چر ا د ر آ بی ء این بر که ها لبخند پنها ن است

بلو ر ین قطر ه ها ی بحر را اینجا به د و ش گر یه آ و یزند

و ا ز ر سو ا یی های عشق د ر ره د ا ر ها سا ز ند

کسی پیر ا هنی ا ز اشک پو شید ه

کسی با د سته های گل

به جشن سا حل مهتا بیء لبخند ها ر فته

کجا شد نغمهء شا د ی که تا این د لهر ا س این با لها ی خو ا ب را د ر با غ بر بند د

و ذهن ر یشه  و بر گ و د ر ختا ن را

به آ هنگ پر ید ن ا ز حصا ر تشنهء ا ین تنگنا ها ی غبا ر آ لو د ه ا ز نو آ شنا سا ز د

ا فق را د ر نگا ه آ شیا ن مر غا ن تنبل با ز بگشا ید .

       شعر از محمد صا بر یوسفی

 و آنگاه

 خود م را دید م

در کسوت هزا را ن رنگ

همخا نهء کبو تر وآیینه

همراز با تر نم یک بر گ

 همر یشهء گیا ه و بیا بان

 آ شفته از نسیم سحر گه

همسا یهء بها ر

 در فصلهای آ بیء با را ن

دید ار را برای تو تفسیر کر ده ا م

با یک زبا ن نر م گیا هی

 با آنکه د ر قبیلهء عشقت

 خو ر شید را به هیچ نمی گیرند

 بگذا ر در حرا رت دستا نت

 این سا یه با ر با ر بیا شو بد.

 تصویر های گمشد ه

                  شعر از محمد صا بر یوسفی  

در قابها ی کهنهء این دشت

 تصویر های گمشده جو یم

مرد ا ب ها ی خو ا ب طلا یی است

 آنر ا که بی خیا ل تو پو یم

د ر جو یبا ر زمز مه لغز د

 نو ری که با ر بار د ر خشد

 شا ید چر اغ در ره با د است

کا ینگو نه بی قرار درخشد

 آ تش بیا ر در رهم ا ی یا ر

د ر فصلها ی سر د زمستا ن

 این راه را که گشته فرا موش

 از نو کنیم رو شن و تا با ن

در ذهن هر مسا فر خسته

 یک سا یه اضطرا ب بر یزد

 این سا یه صخره ها ست که در ره

با پا ی های خسته ستیزد

با ید چنا ن چرا غ بسا زم

تا سا یه را ز را ه ز دا ید

بر رو ی هر مسا فر خسته

در یا چه های نور گشا ید .

شعر از محمد صا بر یو سفی

شبی کنار همین رود خانه میمانم

وبی خیال برین ناکرانه میمانم

فنون پر زدنم مرغ صخره ها آموخت

دگر کجا به دل آشیانه میمانم

چنان زبوی درختان بیشه لبریزم

که پرترانه وبرگ وجوانه میمانم

هوای برکه چشم تو سبز سبزم کرد

درین دیار از آن عاشقانه میمانم

پرنده پرواز های دور

شعر از محمد صا بر یو سفی

چه عاشقانه درین دشتها جوانه زدیم

وبی خیال برین شاخه آشیانه زدیم

چو آن پرندهء پروازهای آبی دور

درین دیار نفسهای عاشقانه زدیم

به صخره صخرهء این دشت آشنا گشتیم

چه بالها که به صحرای ناکرانه زدیم

نبود جزبه هوای چمن پریدن ما

که مشت برسر مرغان آشیانه زدیم

ز واشگوفه زدن ها درآن کرانهء دور

لوای ماندنی فتح جاودانه زدیم

به روی آنچه بدی دیده را فروبستیم

وپشت پا به هوسهای این زمانه زدیم

قلعه های آهنپوش

شعر از محمد صا بر یو سفی

سحر زدهکده های فتاده می آید

چرا که موج چنین بی اراده می آید

هوای پنجره از بوی سبزه ها خالیست

مسافر ازدل جنگل پیاده می آید

شب از میانهء این قلعه های آهنپوش

صدای وحشی بند وقلاده می آید

به نیمه های شب ازدور از آن بلندیها

صدای کاج فرو اوفتاده می آید

پرنده در قفس سرد وآهنین بندیست

فغان وناله زدرد ز یاده می آید

اگرچه بر سرره جوخه های رگبار است

مسافران سحر ایستاده می آید.

دهکده های خراب

شعر ازمحمد صا بر یو سفی

به هرطرف نگری اضطراب میگذرد

هوای دهکده های خراب میگذرد

نگاه سبز تو دیدم دل عاشقانه تپید

به ذهن باغ نفسهای آب میگذرد

کسی برای چمن یک ترانه یی نسرود

چه وحشت است کزین انقلاب میگذرد

حلاوتی است ازآن گرمی نگاه مرا

به سایه سار کدام آفتاب میگذرد

برای دیدن تو

شعر ازمحمد صا بر یو سفی

چه عاشقانه تپیدم برای دیدن تو

برای دیدن وهنگامه آفریدن تو

چه شورها که نیاورده دردل این موج

کبوترانه برین دشتها پریدن تو

خیال ماندنیء بود این چمنها را

شگوفه کردن تو طرز سرکشیدن تو

امید دردل افسره گان باغ آورد

چه عاشقانه از آن دورها رسیدن تو

پرنده را به هواداریء جزیره رساند

به اشتیاق درین برکه سرکشیدن تو

دل درخت درین بیشه از امید تپید

ازآن نفس زدن وبال وپر کشیدن تو

اگر چه آشیان از مرغهای یادها خالیست

وتلخیء سکوت شب

ره فریاد را بسته است

اگرآهنگها ازفرط دلتنگی

به بال پرده های ساز می خسپند

صدای سنگها درپرده ء آوازها بالاست

هنوز ازآفتاب این بیشه ها خالی نگردیده

هنوز ازجامهای چشم جنگل قطره آبی میتوان آورد

اگر شب دامنش را تا دل این کوچه

                            گسترده است

ولی از روزن مهتاب نوری کوچکی

                                      درخانه می تابد

کسی در جویبار آوای خودرا میکند جاری

ومیخواند گل ومهتاب را یکجا به همیاری

بیا تا عشق را درنغمه های خویشتن

                                      جاری نگهداریم

ودیوار ازسر این راه برداریم

چه باورهای نمناکی

که درته مانده های خوابها جاریست

اگر شب بود وباران تند میبارید

ویا گرباد خودرا بردر ودیوار میکوبید

خطردارد گذشتن از ره تاریک وویرانه

نباید شد برون ازمنزل وخانه

اگر رفتن درون بیشهء مهتاب میباید

گذشتن ازحصار خواب میباید

سکوت خویش را بشکن

شگفتن دربلور آب میباید .

نوشته محمد صا بر یوسفی

    صدای پای باران خلوتی است بلورینه که ازآن میتوان به حرف دل خویش گوش فرا داد. آن جاییکه گرمای عشق تن احساس وعواطف آدمی را حرارت میبخشد و دل آگاها ن را تا مرز درخود فرو رفتن و با خود اندیشیدن همرا هی میکند. به نا عاشقان دراین خلوتگاه انس راهی گشوده نیست.

بگذار عاشقانه ترین لحظه ها را دراین گستره فریاد بزنم و دروازه های دلم را بیبا کانه بگشایم . کاش آوای خسته واما امیدوار من تا درهای دلت راه یابد وصدایم بتواند دریاچه های زمان را پرکند.

غزل ناب

                                                                           شعراز  محمد صا بریوسفی

                                                   بر سبزه های سرد چمن خواب میشوم

                                                   همراز برگ وریشه ومهتاب میشوم

                                                   برزانوان خسته تو سرنهم زمهر

                                                   ازآبیء نگاه تو سیراب میشوم

                                                   زورق به سوی ساحل چشم تو می کشم

                                                   با قطره فطره اشک تو سیلاب میشوم

                                                   همد وش موج های شتابنده سحر

                                                   برق شرار دردل مرداب میشوم

                                                   باعطر بوسه های تو ای سبزتر زباغ

                                                   یک شعر خوب ویک غزل ناب میشوم

با پنجره ها باید خواند

                                                                               شعراز  محمد صا بریوسفی

                                               هرشب این پنجره هابوی ترا می آرند

                                               یا دهای تو پراگنده درین جوبارند

                                               من ازین زمزمه خفته میان گلها

                                               د رک کردم که به راه تو غزل میبارند

                                               این همان برگ گل خاطره های سبزست

                                               کاین چنین برسر مهتابیء ما میبارند

                                               سبز باید شد وبا پنجره هاباید خواند

                                               تا بگویند که این رهگذران بیدارند

شبانه باد ازین دشتها گذر میکرد

پرنده گان ازین باغها سفر میکرد

کسی برای کسی آب دیده ای نگشود

چه وحشتی که ازین کوچه ها گذر میکرد

گذار فاصله طی ناشده فرو میریخت

کدام چشم بدی کوچه را نظر میکرد

دلم ز هجرت مرغان خسته خون میشد

که دسته دسته ازین باغها سفر میکرد

گلوله بود وشب تیره بود وخنجر بود

ومردمی که به غم شام را سحر میکرد

چه سنگها که سر راه ما فرو غلطید

و اشکهایی که دامان بیشه تر میکرد

وباز هم باران به رقصیدن آغازید. و دراین دامنه ها گامهای عطر آلودش را نهاد.

باران آمد و دریچه ها را لبخنده نمکین آذین بست. اینک در طبیعت شور دیگری میجوشد. دامنه ها شاد ند و همراه با بهار به پیشواز آشتی وعشق می شتابند.

و من بادریا میخوانم . صدای پرنده ای در گوشم جاریست که آواگرانه وپر شور با آن بلندیها نرد عشق میبازد. ببین که درتکرار لحظه های سبز عاشقانه خواهم رفت. و با دریابارها جاری خواهم شد.

دریایی در نگاهت میدرخشد. که تا دور دستها عاشقانه می شتابد و پرنده گان عاشق در امواجش غوطه میخورند. بگذار در آبی نگاهانت کودکی هایم را جستجو نمایم . و در سایه روشنهای این بیشه گذشته ها را به تماشا بنشینم.

زنده گی زیباست واما زنده گی کردن شجاعتی میخواهد که باید تجربه کرد.

بگذار این فرایند با شکوه تر از این باقی بماند.  

ترا در بیشه دیدم دم دم صبح

به یک اندیشه دیدم دم دم صبح

خیالت را چو مر مر های باران

ز پشت شیشه دیدم دم دم صبح

ترا در بیشه دیدم دم دم صبح

به یک اندیشه دیدم دم دم صبح

خیالت را چو مر مر های باران

ز پشت شیشه دیدم دم دم صبح

ترا دیدم درون بیشه ای خاموش

ترا در خلوت تنهایی و اما پراز آهنگهای شاد

ترا دیدم که شبها با حریر خوابها در دشت میرویی

و با دریا همی پایی .

نگرش کوتا ه پیرامو ن افکا ر وجها ن بینی مولانا جلال الدین محمد بلخی

پدرود 2007 ... و مولانا خواهد ماند ...

نوشته : محمد صا بر یوسفی

مولانا جلال الدین محمد بلخی شاعریست که در آستانه شعر امروز، دیروز وفردا ها چونان یل گردن فراز قا مت افراشته  و بی تردید که شعله جاودان اندیشه وتفکر او در دل تاریخ پیوسته خواهد در خشید.

بحث پیرامو ن جهان بینی واندیشه این بزرگمرد کاریست بس دشوار وفرصتی میخواهد طولانی ،که یقینا طی این نوشتا ر نمیتوان به این هدف دست یا زید. اما به اختصا ر میتوان به اشا راتی در اینمورد اکتفا نمود.

مو لانا به علاوه اینکه شاعریست بلند آوازه و با ابتکا ر ، عا لمی است پژ وهنده و عمیق ، که با درک عوالم درونی خویش پرده از اسرار طبیعت،جامعه وانسا ن برمیدارد و با زمزمه های لطیف شاعرا نه تصویر های ژرف از زنده گی وانسانها به دست میدهد.

مولانا دارای نگرش عمیق عار فانه است ، اما در شناخت اشیا ،پدیده ها وجریا نا تی که در اطراف ودر پیرامون او وجود دارند، به رابطه های حس وعاطفه متوصل شده وبا ژرف نگری یک فیلسوف توانسته است این اشیا وپدیده ها را در ذهن وروان خواننده ، باز سازی کند. تصویر های او تجسم راستین وواقعی جریا ناتی اند که تا دور دستها در زنده گی وتفکر انسا ن اثر میگذارند. مولانا به یک اندیشه پردازی همانند است که بیشتر از دیگران به تجزیه وتحلیل روان آدمی پرداخته و رابطه های او را با جها ن در ونی و  محدوده های اجتماعی وطبیعی خودش به تصوبر کشیده است. ایده آل های انسا نگرا یانه، احساس ودر یافته های او جلوه های عمیق وپویا در شعر مولا نا دارند. این جلوه ها در عین نما دینه بودنشا ن، قابل لمس ودستیا فتنی به نظر می آیند. چیزیکه از خود بوده گی وخود ویژه گی مولانا در شعر وعرفان وجها نبینی وتفکراو حکایت میکند. مولا نا میخواهد تا قلب اشیا وپدیده ها را بشگافد و تا نا شنا خته های روان آدمی ره پوید.

آنجا که از زبا ن نی قصه میگوید، به نا رضا یی انسا ن از زنده گی پرادبا ر اشاره میکند و به بریده شدن عاطفه ها از پیکره روح وعواطف آدمی که مولود حیات در گستره ما دیگرایی و معنویت ستیزی است، انگشت میگذارد:

"بشنو از نی چون حکایت میکند               وز جدایی ها شکایت میکند

کز نیستا ن تا مرا ببریده اند                   از نفیرم مرد وزن نالیده اند.

سینه خواهم شرحه شرحه از فراق          تا بگویم شرح درد واشتیاق "

مولانا شاعریست که بیشتر به عوالم درونی توجه دارد . وبرای بیان این عوالم  از پدیده های بیرونی یاری میگیرد. برای مولانا ، طبیعت زبا ن دارد ودر دل هر برگی نبض زنده گی وحرکت در تپیدن است. ایستا یی وتوقف در شعر مولانا جایز نیست و در اندیشه های او جای پا یی برای تنهایی و بی همیاری سراغ نمیگر دد. مولا نا بیش از هر چیزی به همزیستی در بین انسا نها معتقد است . آیینه ای را که او در دست دارد،جز همسویی وهما وایی تصویر دیگری را نمی نما ید. او بدین باور است که انسا نها از یک تبا ر اند ومرز ها، دریا ها وآبراهه ها را توا ن آن نیست که در بین ایشا ن فا صله ایجا د کند. جها نبینی مولا نا با نوعی جها ن اندیشنده گی همراه است. که بر فراز ها سر میساید وتا آن نا کرانه ها همبستگی انسا ن را فریاد میزند.

مولانا یک عاشق راستین وواقعی است وبرای این عشقش حد ومرزی را قایل نیست. در بند دنیا نبوده و به هوسباره گی آدمها میخندد. ووقتی دنیا را میبیند که در دست هوسنا کا ن وهوسباره گا نی چند فشرده میگردد، چراغی میجوید تا در دل این فاصله ها و آدم نمونه ها ، گوهر انسا نیت را دریابد.

"دی شیخ با چراغ همیگشت گرد شهر

کز دیو و د د ملولم و انسا نم آرزوست."

آشنا یی مولانا با افکا ر واندیشه های  عمیق فلسفی ، آن بخش از ایده آل های او را میسازد که در تکوین جهان بینی او به عنوان یک اندیشه مرد دنیا گریز نقش مهمی را ایفا کرده است. پشت پا زدن به ارزشهای دنیوی ، بریدن از عافیت های شخصی ، قسمت اعظم بر داشته ها و پنداشته های او را تشکیل میدهند که بی تردید در تعیین هویت او بمثابه یک چهره شاخص در تصوف وعرفا ن نقش اساسی ایفا میکند.

 این افکا ر گاه با احسا سا ت مبار زه جویا نه همراه است که شعر او را به پرچمی بس شکو همند برای مبارزه با واپس گرایی و استبداد مبدل میکند.

وقتی مولانا بیبا کانه وسر افراز فریاد میزند:

"با ز آمدم با زآمدم تا قفل زندا ن بشکنم

وین چرخ مردمخوار را چنگا ل ودندا ن بشکنم."

حکایت از شور بی پا یان مولانا برای عدالت و آزادی انسا ن در این گستره خاکی دارد. شوری بس فرو غناک که تا واپسین دم زنده گا نی او به خاموشی نه گرایید و از زبانه کشیدن با ز نیستا د.

    شعر از محمد صابر یوسفی

مگو پوسیده این جنگل

مگو این برگها دیگر ز نور و روشنی عاریست

دگر این ساقه ها را بوی مهتابی نه بنوازد

در ختانی که تنپوش بهار ورستن واز نو شگفتن هاست

در ختانی که بار لحظه های سبز را از ناکران خاکها تا بار گاه

                                                              زنده گانی میکشد بر دوش

مبادا لحظه ای بی نور

مبادا آویزان از چلچراغ خون شان در این گذر گه آتش نمرود

مبا دا بید ها را عشقهای سبز شان پدرود

دگر این باد ها ره بر بوسه و باران نمی بندد

دگر پیرایه های ماه را در این بیا بان پو نه ها آذین

                                                          خواهند بست

خروشی پرنیان خواب را در بیشه ها ازار نتواند

کسی با دشتها پیکار نتواند.

در دامنه یک روز دیدمش . پیراهن سرخ به بر کرده و به سوی دریا به شتاب میتافت. نگاهش مضطرب بود انگار از چیزی می هراسید. وقتی به دریا رسید کرانه را در نوردید وآهسته در آیینه های آب نگریستن گرفت. رخش در آیینه ها  منعکس شد ودریا را شوری بس هوسناک فرا گرفت. ترسیدم گزندی بدو رسد . شتابناک دویدم . و دستش را فرا کشیدم . با نگاه آشوبگر به من دید و با لبخنده ای نمکین گفت: ببین که این آیینه ها به چه می اندیشند.

چقدر هوا عطرآلوده وزیباست وقتی که باران میبارد. درختان لبخند برلب دارند. اما غنچه ها ازشادی بیدارند. برای اینکه آنها دربادیه ها آزادی را جستجو میکنند.

بگذار پرچمی ازآزادی وعشق را بلند کنند این مرغان این کبوتران خسته از مسافرت.

چشمهایت را باز کن وبه دریا بیفگن. زیرا ماهیان نیز زیبایی رادوست دارند. بیا ومرا ازتشویش رهایی ده.

عشقبرگها را ازشر پاییز مصوون نگهدار .

کسی از دور ترانه میخواند . کسی صدایش را در جویبار زمان جاری میکند. وکسی از دور دلتنگی های مرا فریاد میزند. بیا وآغوش مرا تا آن دشتهای افتابی عشق باز کن واز روزنه های اعتماد وباور به این خاکیء عاشق نگاه کن. در جاییکه دریا می خروشد وباد غوغا میکند ترا یارای آن نیست که به پشتت نگاه کنی برو وفردا ها را باور کن. خیال هایت را برای آینده نگهدار وعشق را تکرار کن.

صدای پای باران است امشب

دل دریاخروشان است امشب

درین وادی به دنبال عزیزی

نگاه من شتابان است امشب

وقتی به دریا نگاه میدوزی میبینی که امواج روی هم میپرند. وبرای سبقت گرفتن ازهمدیگر دیوانه وار به پیش می شتابند. شاید زنده گی نیز همانند دریاست که گاه می شتابد وگاه بر فرازها می جهد. من هرآنچه که دراینجا می نویسم تراوشی است که ازدرونم بیرون جهیده ومیخواهد تادل توره پوید. بگذار این تراشه ها دردل نشینند که ازدل برخاسته اند.

ازقطرات درخشان باران خوشم می آید وازلبخنده تو که دربین قطرات باران میجوشد. آبی آسمان نگاهت را با لبخنده زیبا بیارای .شاید پرنده ای درآنجا بخواهد که آشیانه گیرد.

من عشق رابا دستان خویش میکارم وازآبی که درقطرات باران است سیرابش میکنم بگذار دستانم درآفتابی نگاهانت سبز شوند. عشق یگانه پیرایه ایست که با آن نگاهم را میپو شانم. وتا دور دستها بی هراس میتازم. مرا دریاب که ازخویشتن خویش بیرون نیایم. مرا بخوان وامواج نگاه خود رابر من ببار.